Pangako na Suportahan ang BARMM Muling Kinumpirma ng Kasosyong Pang-International

Ang malakas na suporta sa prosesong pangkapayapaan ng Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) ay muling kinumpirma ng mga internasyonal na ahensya ng donor sa pamamagitan ng kanilang pangako na ipagpatuloy ang kanilang pagtulong na mapakinabangan ang buong lakas pang-ekonomiya ng rehiyon na magdadala ng pangmatagalang kapayapaan sa mga mamayan nito.

Kasabay ng suporta galing sa Japan International Cooperation Agency noong ika 18 ng Pebrero 2020, ang makahulugang pangyayari na ito ay naganap sa Bangsamoro Transition Authority Friends Forum sa Shariff Kabunsuan Cultural Complex, Cotabato City na binuo ng Embahada ng Japan at ng United Nations na naglalayong i-update ang mga stakeholder sa mga pangunahing pagpapaunlad sa Bagsamoro, pati na rin ang pagkilala sa mga pangunahing hamon na kinakaharap ng Bangsamoro Transition Authority (BTA), at upang magpanukala ng mga paraan na pinakamahusay na matugunan ang mga ito.

Ayon kay Yamamoto Yasushing, Deputy Chief of Mission ng Embahada ng Japan, “Hindi kailanman mapapagod ang Japan sa pagtulong sa prosesong pangkapayapaan sa Mindanao. Ibinahagi namin sa gobyerno ng Pilipinas ang pangarap na pangmatagalang kapayapaan at isang mas mahusay na pamumuhay para sa Bangsamoro.”

Sa pamamagitan ng pakikilahok sa iba't ibang mga mekanismo tulad ng International Monitoring Team, International Contact Group at Independent Commission on Policing, ang pamahalaang Hapon ay aktibong sumusuporta sa prosesong pangkapayapaan ng Bangsamoro, habang ito ay nagpapatupad din ng mga programa at proyekto sa buong bansa sa ilalim ng Japan-Bangsamoro Initiatives for Reconstruction and Development.

Ang pamahalaang Hapon ay kasali din sa pagpapatakbo ng unang Joint Peace and Security Team (JPST) na na-deploy sa rehiyon. Ang JPST, na binubuo ng 15 miyembro ang bawat isa mula sa Moro Islamic Liberation Front-Bangsamoro Islamic Armed Forces, Armed Forces of the Philippines, at Philippine National Police, ay naatasang tiyakin ang kaligtasan at seguridad ng mga lugar kung saan gaganapin ang proseso ng decommissioning.

Tungkulin din ng JPST ang magsagawa ng pagsubaybay at dokumentasyon ng mga pribadong armadong grupo, panghawakan ang mga kaayusan ng seguridad para sa mga aktibidad ng normalisasyon, at magbigay ng suporta sa mga inisyatibo sa paglutas sa mga umiiral na pagtatalo.

Samantala, sa likod ng pagsusumikap ng pamahalaan sa socio-economic and peacebuilding nito, si Iori Kato, Acting UN Resident Coordinator at Kinatawan ng UN Population Fund (UNFPA) ay nagpahayag din patungkol sa suporta ng organisasyon, “Nais ko muling isasaalang-alang ang pangako ng UN system sa Pilipinas na ipagpapatuloy naming bigyan at suportahan sa lahat ng aming kakayahan, maging ito ay para sa emerhensiyang pagtugon, pagsisikap ng pag-unlad o pagpapayapa,".

Mayroon din mahalagng papel sa prosesong pangkapayapaan sa Pilipinas ang UN sa nakalipas na mga taon sa pamamagitan ng iba't ibang mga programa at proyekto na kinabibilangan ng Programang Suporta sa Peacebuilding and Normalization (SPAN), Suporta sa Post-Conflict Needs Assessment para sa Marawi City, UN Peacebuilding Fund, Pasilidad para sa Advisory Support for Transition Capacity, UNFPA 8th Country Program na Suporta sa Pilipinas, at UN Womens’ Support sa National Action Plan sa Kababaihan, Kapayapaan at Seguridad.

Sa ilalim ng Comprehensive Agreement on the Bangsamoro (CAB), si Kalihim Wilben Mayor ng Office of the Presidential Adviser on the Peace Process (OPAPP) ay binigyan diin din nya ang katapatan ng gobyerno upang kumpletohin ang pagpapatupad ng lahat ng mga pangako, “Kami sa OPAPP ay naniniwala na walang mga shortcut upang makamit ang pangmatagalang kapayapaan at sustainable development. Sa pagtamo ng pangitain na ito ay isang mahaba at mahirap na proseso, at puno ng maraming mga hamon. Subalit, nalampasan din natin ang mga pagsubok na ito dahil sa aming kalooban at pagpapasiya na bumuo ng isang mas mahusay at mas maliwanag na hinaharap para sa mga Bangsamoro.”

Dinagdag din ni Mayor, “Nais ko rin hilingin sa bawat isa sa inyo na magpatuloy sa pagtatrabaho sa parehong antas ng optimismo at dedikasyon upang matulungan natin sa pagbago ang rehiyon ng Bangsamoro upang maging showcase ng kapayapaan at kaunlaran hindi lamang dito sa Mindanao, kundi sa buong bansa at mundo.”

Sa nasabing forum ay dumalo din sina David B. Diciano, Chairman of the Government of the Philippines Implementing Panel; Mohagher Iqbal, Chairman of the Moro Islamic Liberation Front (MILF) Implementing Panel; Abdulraof Macacua, Executive Secretary of the Bangsamoro Transition Authority (BTA); Eduard Guerra, BTA Minister of Public Works; and, Mohajirin Ali, Head of the Bangsamoro Planning and Development Authority (BPDA);

Kasama rin na dumalo sa nasabing aktibidad ang mga kinatawan mula sa mga embahada ng Japan, Switzerland, and Spain.

Dumalo din dito si Cardinal Orlando Beltran Quevedo, O.M.I.

Kabilang sa mga napag-usapan sa nasabing aktibidad ang Bangsamoro Development Plan 2020-2022 ng BARMM, mga update sa pagpapatupad ng Normalization Program and the Intergovernmental Relations Body, at iba pang mga update pangkapayapaan at pangkaunlaran sa rehiyon.

Photo credits: Philippine News Agency